Της Σταύρης Τσαγγαρίδου

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ΜΜΕ μπορούν να αποτελέσουν συναγωνιστή των ανθρώπων στη διαχείριση και προσπέλαση διαφόρων εμποδίων υγείας που ανυψώνονται μπροστά του, όπως το πρόσφατο τεράστιο «φράγμα» του Covid-19. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα ΜΜΕ έχουν κυρίως ενημερωτικό και ψυχαγωγικό ρόλο. 
Ο άνθρωπος, με τα ΜΜΕ στο πλευρό του, μπορεί να ενημερώνεται, κατά κύριο λόγο, για την ασθένεια και τις διάφορες παραλλαγές της, καθορίζοντας έτσι την ποιότητα ζωής του. Αξιοσημείωτη κιόλας ήταν και είναι η παροχή βοήθειας στη διατήρηση της πνευματικής και ψυχικής του υγείας, εφόσον υποβοηθούσαν, ιδιαίτερα τις κρίσιμες μέρες, τον άνθρωπο κάθε ηλικίας να ζει ήρεμα και χαρούμενα. Θα αποτελούσε σοβαρή παράλειψη να μην τονίσουμε τη συμβολή των ΜΜΕ στο έργο των ιατρών, ευαισθητοποιώντας κι εφησυχάζοντας κάθε άτομο επί του θέματος. Συν τοις άλλοις, με την ιδιαίτερη δύναμη κι επιρροή που έχουν αποκτήσει τα ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια, του παρείχαν τη δυνατότητα να μεταβάλει κοινωνικές νόρμες κι αξίες και έτσι κάθε άτομο να αναζητά συνεχώς λύσεις, συμβουλές και στήριξη σε σχετικά προσωπικά και κοινωνικά του ζητήματα. Παράλληλα, τα ΜΜΕ χρησιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούνται ως εργαλείο όχι μόνο ενημέρωσης, αλλά και προώθησης μηνυμάτων στο κοινό για τις δράσεις του Υπουργείου Υγείας και σε αλλαγή του τρόπου συμπεριφοράς σχετικά με βλαβερές για την υγεία ενέργειες. Είναι, επίσης, αποδεκτό ότι κάθε ΜΜΕ, από τηλεόραση μέχρι και Διαδίκτυο, είχαν κι έχουν σημαντική δράση, όσο και τα έντυπα ΜΜΕ με τα ένθετα υγείας που δημοσίευαν και δημοσιεύουν, συγκεκριμένα με τις τακτικές στήλες υγείας από ιατρούς, με εκπομπές υγείας σε ραδιόφωνο και τηλεόραση, αλλά και τα εξειδικευμένα portals ιατρικής ενημέρωσης. Πέραν τούτων, σε Διαδίκτυο δημιουργούνται συνεχώς κοινότητες ασθενών και παρουσιάζουν εκρηκτική αύξηση.
Η λίστα με θετικά αποτελέσματα μεγαλώνει, αφού είναι πλέον ορατές και οι περιπτώσεις όπου τα ΜΜΕ, με κριτήριο των ειδήσεών του την επάρκεια και την υπευθυνότητα, διαμόρφωσαν την αντίληψη του κοινού στο ζήτημα του Covid-19 και έτσι αντιμετωπίζει ορθά κάθε περίπτωση και πάσχοντα. Όσοι προσβληθούν, δε, από τη συγκεκριμένη ασθένεια, καθώς και το συγγενικό τους περιβάλλον αναζητούν κι ανευρίσκουν ιατρικές ειδήσεις ή σχετικές πληροφορίες επί του θέματος σε Μέσα. Επιπρόσθετα, αντιμετωπίζοντας με σοβαρότητα το θέμα, χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιούν τη σωστή ορολογία και το σωστό λεξιλόγιο, δίνοντας τη σωστή ερμηνεία και τα κατάλληλα σχόλια σε κάθε ενδιαφερόμενο ασθενή (ακροατή ή αναγνώστη ή θεατή), ακόμα και σε συγγενείς του. Αρκετοί ενημερώθηκαν κι ενημερώνονται από ΜΜΕ για παρενέργειες αρκετών φαρμάκων, αλλά και για το κόστος τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ακόμη και παιδιά έδειξαν ενδιαφέρον για την ορθή αντιμετώπιση του προβλήματος και θέλησαν να ενημερωθούν μέσω των ΜΜΕ. Εκτός των ανωτέρω, τα ΜΜΕ συνέβαλαν στο να αποκτήσουν οι άνθρωποι, και κυρίως οι πάσχοντες, εμπιστοσύνη σε γιατρό τους. Άξιο αναφοράς, μάλιστα, είναι ότι τα άτομα, ιδίως ομοιοπαθείς, μπορούσαν μέσω ΜΜΕ, να αλληλοϋποστηρίζονται. 
Χρειάζεται, όμως, να επιδεικνύεται προσοχή από το κοινό και η πολιτεία να λάβει μέτρα σε περιπτώσεις όπου προβάλλονται λανθασμένες ειδήσεις κι εκπομπές, δημιουργώντας «νέες ασθένειες», αφού δημιουργούν πανικό, καθώς και σπατάλη διαγνωστικών εξετάσεων και πολυφαρμακία. Μάλιστα, όπως σχολιάζεται από αρμόδιους τα διεθνώς αποδεκτά κριτήρια για αξιοπιστία μιας σχετικής είδησης, είναι η αναφορά του κόστους του προϊόντος και της θεραπείας που προβάλλουν. Επίσης, τα ΜΜΕ επιβάλλεται να επισημαίνουν όχι μόνο τις ωφέλειες, αλλά και τις παρενέργειες του φαρμάκου ή της μεθόδου θεραπείας, καθώς και να μη γίνεται μονοπωλιακή προβολή τους. Πρέπει τα ΜΜΕ να αποφεύγουν να καπηλεύονται τις υποτιθέμενες ασθένειες, ενώ είναι φυσιολογικές καταστάσεις, όπως η εγκυμοσύνη, ο τοκετός, η φαλάκρα κ.ά., δηλαδή το αποκαλούμενο διεθνώς φαινόμενο «disease mongering», αλλά ούτε και να προβαίνουν σε παραλλαγές της κατάστασης. Να επιδεικνύεται μέριμνα, κιόλας, ώστε να υπάρχει εμπορική διαθεσιμότητα της τεχνικής ή του φαρμάκου, γι’ αυτό και θα πρέπει να προτείνονται πολλές παρόμοιες μέθοδοι και φάρμακα. Αξίζει να επισημανθεί ότι είναι σωστή και η αναφορά των ανεξάρτητων πηγών ή αντικειμενικών σχολίων, καθώς και της πρωτοπορίας της τεχνικής ή του φαρμάκου. Επιβάλλεται, δε, να υπάρχει προσοχή στην ορθή χρήση κάποιων «πονηρών» λέξεων και στο χαρακτηρισμό της, αλλά και να μην παραλείπεται η επισήμανση των εκδηλώσεων του οικονομικού ενδιαφέροντος, το διεθνώς λεγόμενο «conflict of interest», σε κάποιες θεραπευτικές μεθόδους. 
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ΜΜΕ δεν    μπορούν να αντικαταστήσουν ούτε θεράποντες ιατρούς ούτε διαγνωστικά κέντρα, αλλά έχουν τη δυνατότητα να διοχετεύουν ταυτόχρονα, τεχνικά και αδιάκοπα σε μεγάλες μάζες ανθρώπων πλήθος πληροφοριών και μηνυμάτων. Από κοινωνιολογική, δε, οπτική, αποτελούν και φορέα κοινωνικοποίησης, αποδεικνύοντας στο μέγιστο το ρόλο τους αυτό και στην πρόσφατη κρίση υγείας που πέρασε η ανθρωπότητα. Στην Klaketacy Productions, επικοινωνώντας μαζί μας τηλεφωνικά στο +35799408761 ή μέσω της ιστοσελίδας μας στο [email protected], με προθυμία σας ενημερώνουμε αντικειμενικά, σωστά και πλουραλιστικά.